Wie zet de klok aan, wit of zwart? Is noteren verplicht? Wat doen we als we ontdekken dat de stukken verkeerd staan?

Allemaal spelregelperikelen die hier aan bod komen. 

Remise en noteren

Twee spelers blijven in een remisestand verder spelen zonder dat één van beide vorderingen maakt. De wedstrijdleider zegt op een zeker moment dat de partij remise is. Mag dit?

De regels van de wereldschaakbond (fide) schrijven voor wanneer de wedstrijdleider mag ingrijpen, maar idealiter gaan we er bij ons op de club vanuit dat de spelers dit zelf regelen. Het zal er niet zo formeel aan toe gaan. Iedereen wil winnen, maar we zijn huisschakers en spelen ook voor ons plezier. Willen winnen mag niet ten koste gaan van sportiviteit. Natuurlijk kunnen ook dan conflicten ontstaan. Een speler denkt dat een stelling potremise is, terwijl zijn tegenstander nog winstkansen ziet.

De wedstrijdleider kan volgens de fide-regels ingrijpen als het spel volgens de regels remise is. Een partij is remise door pat (de speler aan zet kan geen reglementaire zetten meer doen) of als geen van de spelers meer mat kan zetten. Dit is bijvoorbeeld het geval als de sterkste partij alleen nog maar een loper of een paard heeft. Er zijn een aantal regels om te voorkomen dat de spelers oneindig lang blijven doorspelen. Een partij is remise als er 75 zetten lang geen stuk is geslagen of geen pion is gezet. Ten slotte is een partij remise na ten minste vijf opeenvolgende alternerende zetten van beide spelers. Dus als spelers steeds hetzelfde blijven doen kan de wedstrijdleider op een gegeven moment ook ingrijpen.

Een partij is ook remise als drie keer dezelfde stelling op het bord kan komen. De speler die aan zet is en dezelfde stelling op het bord kan brengen kan op dat moment remise bij de wedstrijdleider claimen. Een speler moet dit dus expliciet claimen, maar mag doorspelen. Op dat moment zet de wedstrijdleider de klok stil en controleert of de partij remise is. Het moet precies dezelfde stelling zijn met dezelfde speler aan zet. De en-passant regel en de rochade kunnen voor subtiele verschillen zorgen, waardoor de claim niet terecht is. Een niet terechte claim moet volgens de regels worden bestraft met 2 minuten tijdstraf. Dit zullen we bij partijen voor de interne competitie achterwege laten. Bij een terechte claim is de partij remise.

 

Twee schaakvrienden spelen voor de interne competitie en besluiten dat de partij niet hoeft te worden genoteerd. Is dit toegestaan?

Nee. Een wedstrijd voor de onze interne competitie is een officiële schaakpartij en hierbij is notatie verplicht. Dit is het verschil tussen een vriendschappelijk potje en een partij in de competitie van een schaakclub. Notatie is noodzakelijk om de regels goed te kunnen toepassen, bijvoorbeeld om te zien of een partij remise is of niet. Daarnaast is notatie voor een schaker nuttig, omdat de partij kan worden nagespeeld.

Natuurlijk mag de regel niet ten koste gaan van het spelplezier. In bijzondere gevallen (denk aan lichamelijke beperkingen) zullen uitzonderingen worden gemaakt. Beginnende schakers, die de notatie nog niet kennen, hoeven natuurlijk niet meteen te noteren. We vinden het wel belangrijk dat leden op de club de notatie leren. Meld het dus aan bijvoorbeeld de wedstrijdleider als je problemen hiermee hebt.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Klokken, onreglementaire zetten en felle kleding

Zwart en wit kunnen het niet eens worden aan welke kant van het bord de klok komt te staan. Volgens de zwartspeler mag hij bepalen waar de klok komt te staan. Wat nu?

Bij wedstrijden voor de interne competitie bepaalt de zwartspeler waar de klok staat. Deze regel geldt bij veel schaakclubs. In de officiële fide-regels staat dit niet. In externe wedstrijden en bij officiële toernooien bepaalt de arbiter waar de klok staat. Voor de arbiter is het handig als alle klokken aan dezelfde kant staan, omdat hij dan beter kan waarnemen of de vlag gevallen is. Officieel mag een speler tijdens de partij een klok alleen stilzetten om de hulp van een arbiter in te roepen. In de interne competitie zijn we niet zo streng en kunnen de spelers onderling bepalen om de klok stil te zetten.

 

Zwart staat mat, maar beide spelers zien het niet. De behulpzame toeschouwer attendeert de spelers erop dat zwart mat staat. Mag dit?

Een toeschouwer moet zich nooit met de partij bemoeien zolang er gespeeld wordt. De behulpzame toeschouwer kan het beste de arbiter/wedstrijdleider waarschuwen die, als de spelers nog steeds aan het spelen zijn, constateert dat er een onreglementaire zet wordt gedaan. De zetten die gedaan zijn nadat zwart mat is gezet zijn niet reglementair. In het geval van een niet-reglementaire zet moet de stelling worden teruggezet tot het moment waarop de eerste onreglementaire zet plaats vond. Op dat moment zal geconstateerd worden door de arbiter dat zwart mat staat en de partij voor hem verloren is. De situatie wordt nog ingewikkelder als zwart en wit intussen remise zijn overeengekomen en achteraf wordt geconstateerd dat zwart mat staat. Voor de interne competitie geldt in dat geval de regel dat de partij met het remiseaanbod is geëindigd en de partij remise is. Het terugzetten na de laatste reglementaire stand kan niet plaatsvinden nadat de partij is beëindigd. De officiële regels zijn op dat punt echter niet geheel duidelijk.

 

Een speler draagt een overhemd in opvallend felle psychedelische kleuren. Zijn tegenstander klaagt dat dit hem afleidt. Wat nu?

Bij ons gelden geen kledingvoorschriften. Dit heeft in onze club tot nu toe niet tot problemen geleid. In principe geldt dat alles wat kan vallen onder hinderen van de tegenstander niet is toegestaan. Het is aan de arbiter om te bepalen of de specifieke kleding inderdaad hieronder valt. Bij zeer excentrieke kleding zou de arbiter een waarschuwing kunnen uitdelen en de speler kunnen verzoeken een jas aan te trekken. Een speler moet het in de interne competitie wel erg bont maken wil ik hiertoe overgaan. In principe zal ik proberen om door overleg te proberen een dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen.

Schrijf reactie (1 Reacties)
2017  Schaakvereniging Voorburg